SCIG (Subkutan İmmünoglobulin), insan plazmasından elde edilen immünoglobulinlerin damar yerine cilt altı dokusuna uygulanmasını sağlayan bir immünoglobulin tedavisidir.
İmmünoglobulinler, bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı savunmasında görev yapan antikorlardır.
Bazı primer immün yetmezlik hastalarında yeterli miktarda antikor üretilemez veya üretilen antikorlar yeterince işlevsel olmayabilir. Bu durumlarda uygun hastalarda immünoglobulin replasman tedavisi uygulanabilir.
İmmünoglobulin replasmanı damar yoluyla IVIG veya cilt altından SCIG şeklinde uygulanabilir.
Her iki yöntemin temel amacı uygun hastalarda eksik veya yetersiz antikor savunmasını desteklemektir.
SCIG AÇILIMI NEDİR?
SCIG’in İngilizce açılımı:
Subcutaneous Immunoglobulin
Türkçesi:
Subkutan İmmünoglobulin
“Subkutan” kelimesi “cilt altı” anlamına gelir.
SCIG tedavisinde immünoglobulin damar içine değil, cildin hemen altındaki yağ dokusuna uygulanır.
SCIG NASIL ÇALIŞIR?
SCIG preparatları ağırlıklı olarak IgG antikorları içerir.
Cilt altına verilen immünoglobulin zaman içerisinde dokudan emilerek dolaşıma geçer.
Bu uygulama şekli sayesinde immünoglobulin daha küçük miktarlarda ve genellikle IVIG’e kıyasla daha sık aralıklarla verilebilir.
Amaç, uygun primer immün yetmezlik hastalarında koruyucu IgG düzeylerinin sürdürülmesine yardımcı olmak ve enfeksiyon riskini azaltmaktır.
PRİMER İMMÜN YETMEZLİKTE SCIG NEDEN KULLANILIR?
Primer immün yetmezlikler, günümüzde “doğuştan bağışıklık kusurları” olarak da adlandırılan geniş bir hastalık grubudur.
Bu hastalıkların bazılarında antikor üretimi etkilenebilir.
Bunun sonucunda hastalarda:
- Tekrarlayan sinüzit
- Bronşit
- Zatürre
- Kulak enfeksiyonları
- Diğer tekrarlayan veya ağır enfeksiyonlar
görülebilir.
Antikor üretiminin yetersiz olduğu uygun hastalarda SCIG, immünoglobulin replasman seçeneklerinden biri olabilir.
HER PRİMER İMMÜN YETMEZLİK HASTASI SCIG KULLANIR MI?
Hayır.
Primer immün yetmezlik tek bir hastalık değildir.
Bağışıklık sisteminin farklı bölümlerini etkileyen çok sayıda hastalık bu grupta yer alır.
SCIG özellikle antikor eksikliği bulunan veya antikor fonksiyonunun yetersiz olduğu belirli hastalarda kullanılabilir.
Tedavinin gerekli olup olmadığına klinik değerlendirme sonucunda hekim karar verir.
SCIG NASIL UYGULANIR?
SCIG uygulamasında immünoglobulin cilt altındaki yağ dokusuna verilir.
Uygulama için genellikle özel bir iğne ve infüzyon sistemi kullanılır.
Ürüne ve tedavi planına göre infüzyon pompası kullanılabileceği gibi bazı preparatlarda farklı uygulama yöntemleri bulunabilir.
Uygulama bölgeleri kullanılan ürüne ve sağlık ekibinin önerisine göre değişebilir.
Karın, uyluk veya uygun diğer cilt altı bölgeleri kullanılabilir.
Aynı seansta birden fazla uygulama bölgesi kullanılması da mümkün olabilir.
SCIG EVDE UYGULANABİLİR Mİ?
SCIG’in önemli özelliklerinden biri, uygun hastalarda gerekli eğitim verildikten sonra ev ortamında uygulanabilmesidir.
Ancak bu, kişinin ilacı alıp kendi başına tedaviye başlayabileceği anlamına gelmez.
Tedavi başlangıcında hasta veya bakım veren kişiye:
- İlacın hazırlanması
- Uygulama bölgesinin seçimi
- İğnenin yerleştirilmesi
- İnfüzyonun uygulanması
- Yan etkilerin izlenmesi
- Malzemelerin güvenli şekilde kullanılması
konularında eğitim verilmesi gerekir.
Evde uygulamanın uygun olup olmadığına sağlık ekibi karar verir.
SCIG NE SIKLIKLA UYGULANIR?
SCIG uygulama sıklığı kullanılan ürüne ve kişinin tedavi planına göre değişebilir.
SCIG genellikle IVIG’e göre daha küçük miktarlarda ve daha sık uygulanır.
Bazı tedavi programlarında haftalık uygulamalar kullanılabilirken, farklı ürün ve yöntemlerde uygulama aralıkları değişebilir.
Bu nedenle SCIG için herkese uygulanabilecek tek bir sıklık yoktur.
Doz ve uygulama programı hekim tarafından kişiye özel belirlenir.
SCIG DOZU NASIL BELİRLENİR?
SCIG dozu kişinin klinik durumuna göre belirlenir.
Değerlendirmede:
- Vücut ağırlığı
- Primer immün yetmezlik türü
- Önceki immünoglobulin tedavisi
- IgG düzeyleri
- Enfeksiyon sıklığı
- Tedaviye verilen klinik yanıt
- Kullanılan SCIG preparatı
gibi faktörler dikkate alınabilir.
IVIG’den SCIG’e geçiş yapılacaksa doz ve uygulama programı sağlık ekibi tarafından yeniden düzenlenir.
Başka bir hastanın kullandığı SCIG dozu veya uygulama sıklığı örnek alınmamalıdır.
SCIG’İN AVANTAJLARI NELERDİR?
SCIG bazı hastalar için günlük yaşam açısından avantaj sağlayabilir.
Bunlar arasında:
- Uygun hastalarda evde uygulanabilmesi
- Hastane veya infüzyon merkezine daha az bağımlılık
- Hastanın tedavi zamanını daha esnek planlayabilmesi
- IgG düzeylerinin daha dengeli seyredebilmesi
- Damar yolu açılmasına ihtiyaç duyulmaması
- Sistemik infüzyon reaksiyonlarının bazı hastalarda daha az görülmesi
sayılabilir.
Ancak bu avantajların her hasta için aynı olmadığı unutulmamalıdır.
SCIG’İN DEZAVANTAJLARI NELERDİR?
SCIG her hasta için en uygun yöntem olmayabilir.
Olası dezavantajları arasında:
- Daha sık uygulama gerektirebilmesi
- Hastanın veya bakım veren kişinin uygulama eğitimi alması gerekmesi
- Cilt altında geçici şişlik oluşması
- Kızarıklık
- Kaşıntı
- Hassasiyet veya ağrı
- Birden fazla uygulama bölgesinin gerekebilmesi
bulunabilir.
Tedavi yöntemi seçilirken yalnızca uygulama kolaylığı değil, hastanın tıbbi durumu ve tercihleri de değerlendirilir.
SCIG’İN YAN ETKİLERİ NELERDİR?
SCIG tedavisinde en sık karşılaşılan sorunlardan biri uygulama bölgesindeki lokal reaksiyonlardır.
Bunlar:
- Şişlik
- Kızarıklık
- Kaşıntı
- Hassasiyet
- Ağrı
- Isı artışı
şeklinde görülebilir.
Bu reaksiyonların bir bölümü hafif ve geçici olabilir.
Tedavinin ilk dönemlerinde lokal reaksiyonlar daha belirgin olabilir ve bazı hastalarda zaman içerisinde azalabilir.
SCIG’DE CİDDİ YAN ETKİLER OLABİLİR Mİ?
Her tıbbi üründe olduğu gibi SCIG’de de nadiren ciddi reaksiyonlar görülebilir.
Ciddi aşırı duyarlılık reaksiyonları ve diğer önemli sistemik reaksiyonlar mümkündür.
Bu nedenle hastanın hangi belirtilerde tedaviyi durdurması ve acil sağlık yardımı alması gerektiği konusunda sağlık ekibi tarafından bilgilendirilmesi önemlidir.
Yeni veya şiddetli bir belirti gelişmesi durumunda sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.
SCIG SONRASI ŞİŞLİK NORMAL MİDİR?
Uygulama bölgesinde geçici şişlik SCIG sırasında görülebilir.
Bunun nedeni verilen sıvının cilt altı dokusunda bir süre bulunması ve zaman içerisinde emilmesidir.
Hafif şişlik, kızarıklık veya hassasiyet görülebilir.
Ancak şiddetli ağrı, giderek artan kızarıklık, belirgin ısı artışı, yaygın döküntü veya başka olağandışı belirtiler varsa sağlık ekibiyle iletişime geçilmelidir.
SCIG İÇİN DAMAR YOLU GEREKİR Mİ?
Hayır.
SCIG’in IVIG’den temel farklarından biri budur.
IVIG doğrudan damar yoluyla uygulanırken SCIG cilt altındaki dokuya uygulanır.
Bu nedenle düzenli damar yolu açılmasında güçlük yaşayan bazı hastalar açısından SCIG bir seçenek olabilir.
IVIG İLE SCIG ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Her ikisi de immünoglobulin tedavisidir.
Temel fark uygulama yoludur.
IVIG:
- Damar yoluyla uygulanır.
- Genellikle daha yüksek miktar tek seansta verilir.
- Uygulamalar genellikle daha uzun aralıklarla yapılır.
- İnfüzyon sağlık hizmeti ortamında veya uygun programlarda tıbbi gözetim altında gerçekleştirilir.
- Damar yolu gerekir.
SCIG:
- Cilt altına uygulanır.
- Genellikle daha küçük miktarlar daha sık uygulanır.
- Uygun hastalarda eğitim sonrasında evde uygulanabilir.
- Damar yolu gerekmez.
- Uygulama bölgesinde lokal reaksiyonlar daha sık görülebilir.
IVIG Mİ SCIG Mİ DAHA İYİDİR?
Bu sorunun herkes için geçerli tek bir cevabı yoktur.
Her iki yöntem de uygun hastalarda etkili immünoglobulin replasman seçenekleridir.
Tercih yapılırken:
- Hastanın hastalığı
- Enfeksiyon geçmişi
- Damar yolu durumu
- Tedaviye verilen yanıt
- Yan etkiler
- Yaşam tarzı
- Hastaneye ulaşım
- Evde tedavi isteği ve yeterliliği
- Kullanılan ürünün özellikleri
değerlendirilebilir.
Bir hasta için IVIG daha uygunken başka bir hasta için SCIG daha uygun olabilir.
IVIG’DEN SCIG’E GEÇİLEBİLİR Mİ?
Uygun hastalarda IVIG’den SCIG’e geçiş yapılabilir.
Ancak geçiş kişinin kendi kararıyla yapılmamalıdır.
IVIG ve SCIG’in uygulama yolları ve farmakokinetik özellikleri farklı olduğu için doz ve uygulama sıklığının yeniden planlanması gerekir.
Bu geçiş sağlık ekibinin gözetiminde yapılmalıdır.
SCIG’DEN IVIG’E GERİ DÖNÜLEBİLİR Mİ?
Gerekli görülen durumlarda tedavi yolu yeniden değerlendirilebilir.
SCIG’in uygun olmaması, hastanın tedavi tercihlerinin değişmesi, uygulama sorunları veya klinik nedenler IVIG’e geçişin değerlendirilmesine yol açabilir.
Karar hekim ve hasta tarafından birlikte verilmelidir.
SCIG IgG SEVİYESİNİ NASIL ETKİLER?
SCIG’in daha küçük dozlarda ve daha sık uygulanması, kandaki IgG düzeylerinin IVIG’e kıyasla daha az dalgalanmasına yardımcı olabilir.
IVIG’de infüzyondan sonra IgG düzeyi yükselir ve bir sonraki uygulamaya kadar zamanla azalır.
SCIG’de daha sık uygulama yapılması nedeniyle daha dengeli IgG seviyeleri elde edilebilir.
Ancak tedavinin başarısı yalnızca laboratuvardaki IgG değerine bakılarak değerlendirilmez.
Enfeksiyonların sıklığı ve hastanın klinik durumu da önemlidir.
SCIG ENFEKSİYONLARI TAMAMEN ÖNLER Mİ?
Hayır.
SCIG tedavisinin amacı uygun hastalarda antikor savunmasını desteklemek ve enfeksiyon riskini azaltmaktır.
Ancak tedavi kişinin bir daha hiç enfeksiyon geçirmeyeceği anlamına gelmez.
Enfeksiyon belirtileri tedavi sırasında da takip edilmelidir.
SCIG BAĞIŞIKLIK GÜÇLENDİRİCİ BİR TAKVİYE MİDİR?
Hayır.
SCIG vitamin, mineral veya gıda takviyesi değildir.
İnsan plazmasından elde edilen immünoglobulinleri içeren reçeteli bir tıbbi tedavidir.
Primer immün yetmezlikte amaç genel anlamda “bağışıklığı güçlendirmek” değil, uygun hastalarda yetersiz olan antikor savunmasını desteklemektir.
SCIG TEDAVİSİ NE KADAR SÜRER?
Tedavi süresi altta yatan hastalığa bağlıdır.
Kalıcı antikor üretim bozukluğu bulunan bazı primer immün yetmezliklerde immünoglobulin replasmanının uzun süreli veya yaşam boyu devam etmesi gerekebilir.
Tedavinin devamına ve uygulama yöntemine hastayı takip eden sağlık ekibi karar verir.
SCIG KULLANIRKEN DÜZENLİ TAKİP GEREKİR Mİ?
Evet.
Tedavinin evde uygulanabiliyor olması doktor takibinin sona erdiği anlamına gelmez.
Takip sırasında hastanın durumuna göre:
- Enfeksiyon sıklığı
- Enfeksiyonların şiddeti
- Antibiyotik ihtiyacı
- Hastane yatışları
- IgG düzeyleri
- Tedaviye uyum
- Uygulama bölgelerindeki reaksiyonlar
- Diğer olası yan etkiler
değerlendirilebilir.
SCIG HAKKINDA SIK SORULAN SORULAR
SCIG kan mıdır?
SCIG doğrudan kan değildir. İnsan plazmasından elde edilen immünoglobulinlerin çeşitli üretim ve saflaştırma işlemlerinden geçirilmesiyle hazırlanan plazma türevi tıbbi bir üründür.
SCIG kortizon mudur?
Hayır. SCIG kortikosteroid değildir.
SCIG antibiyotik midir?
Hayır. SCIG antibiyotik değildir. Hastaya immünoglobulin yani antikor sağlar.
SCIG kemoterapi midir?
Hayır. SCIG kemoterapi değildir.
SCIG her gün yapılır mı?
SCIG’in uygulama sıklığı kullanılan ürüne ve kişinin tedavi planına göre değişir. Her hasta için aynı uygulama programı bulunmaz.
SCIG acıtır mı?
İğnenin yerleştirilmesi ve infüzyon sırasında bazı kişilerde hafif ağrı, hassasiyet veya yanma hissi oluşabilir.
Uygulama bölgesindeki reaksiyonların şiddeti kişiden kişiye değişebilir.
SCIG bağımlılık yapar mı?
Hayır.
Bazı primer immün yetmezlik hastalarının uzun süre SCIG kullanmasının nedeni bağımlılık değil, vücudun yeterli veya işlevsel antikor üretememesidir.
SCIG HER YAŞTA KULLANILABİLİR Mİ?
SCIG ürünlerinin kullanım yaşları ve onaylı endikasyonları ürüne göre değişebilir.
Tedavinin uygunluğu hastanın yaşı, hastalığı ve kullanılan ürünün resmi kullanım bilgileri dikkate alınarak hekim tarafından değerlendirilmelidir.
SONUÇ
SCIG, immünoglobulinlerin cilt altından uygulanmasını sağlayan bir immünoglobulin replasman yöntemidir.
Özellikle antikor üretiminin yetersiz olduğu bazı primer immün yetmezlik hastalarında kullanılabilir.
IVIG’den temel farkı damar yerine cilt altına uygulanmasıdır.
Uygun hastalarda gerekli eğitim sonrasında evde uygulanabilmesi ve damar yolu gerektirmemesi önemli avantajlar sağlayabilir.
Bununla birlikte SCIG her hasta için uygun değildir.
IVIG veya SCIG seçimi hastanın primer immün yetmezlik türü, klinik durumu, tedaviye verdiği yanıt, yaşam tarzı ve kişisel tercihleri dikkate alınarak sağlık ekibiyle birlikte yapılmalıdır.
PRİMER İMMÜN YETMEZLİK BİLGİ MERKEZİ
Primer immün yetmezliklerin belirtileri, tanısı ve tedavileri hakkında daha kapsamlı bilgi için Primer İmmün Yetmezlik Bilgi Merkezi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
KAYNAKLAR
European Medicines Agency (EMA)
Human Normal Immunoglobulin for Subcutaneous Administration (SCIG)
Immune Deficiency Foundation (IDF)
Immunoglobulin Replacement Therapy
TIBBİ BİLGİLENDİRME NOTU
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı veya tedavi önerisi değildir.
SCIG reçeteli bir tıbbi tedavidir. Tedavinin gerekliliği, kullanılacak ürün, doz, uygulama sıklığı ve uygulama yöntemi kişinin klinik durumuna göre hekim tarafından belirlenmelidir.
Tedavinizi kendi kararınızla başlatmayınız, değiştirmeyiniz veya bırakmayınız.
